Airco lekt water · condens, afvoer en koudemiddel
Bij koelen haalt een airco water uit de kamerlucht, en dat water hoort weg te lopen via een afvoer of in een reservoir terecht te komen. Hier lees je wat je zelf nakijkt als er water lekt, wanneer je een vakman belt en waarom koudemiddel bijvullen geen werk voor jezelf is.
Kort antwoord
Bij koelen en drogen condenseert vocht uit de kamerlucht in de airco. Een split-airco voert dat water af via een afvoerslang, een mobiele airco deels met de afvoerlucht en deels via een reservoir. Lekt er water uit de binnenunit, stop het toestel dan. Daikin en Mitsubishi Electric noemen onder meer een vuil luchtfilter, een verstopte of slecht aangelegde afvoer en een luchtvochtigheid boven 80%.
Een airco koelt de lucht die hij aanzuigt en haalt er daarbij vocht uit. Test-Aankoop beschrijft het voor een mobiele airco: die zuigt kamerlucht aan, koelt en ontvochtigt ze, en blaast ze terug de kamer in. Mitsubishi Electric spreekt in zijn handleidingen van condensatie van water in de airconditioner.
Een geluid van stromend water is volgens Daikin geen storing: het kan ontstaan doordat bij koelen of drogen water van de unit wegstroomt. Damp uit de luchtuitlaat verklaart Mitsubishi Electric zo: de koele lucht uit de unit koelt het vocht in de kamerlucht snel af, waardoor het in dampvorm overgaat. Water dat uit de binnenunit lekt of druppelt, is wel een reden om het toestel stil te leggen.
Daikin en Mitsubishi Electric geven dezelfde eerste stap: lekt er water uit de binnenunit, stop het toestel dan en contacteer je dealer of leverancier.
| Mogelijke oorzaak volgens de handleiding | Wat jij doet |
|---|---|
| Vuil op het luchtfilter (Daikin FTXM-R). Volgens Mitsubishi Electric veroorzaken vuile filters condensatie in de airco, wat tot schimmelgroei kan leiden. | De filters reinigen zoals je handleiding beschrijft, met de stroom uit. Beide fabrikanten raden dat om de 2 weken aan. |
| Een verstopte afvoer (Daikin FTXM-R). Volgens Mitsubishi Electric kan vuil of stof in de unit het afvoerkanaal verstoppen. | Niets openmaken of doorprikken. Kijk enkel of het uiteinde van de afvoerslang buiten vrij ligt: volgens Daikin mag het niet in water liggen. Inspectie en onderhoud laat je aan je leverancier. |
| Werking buiten het bereik uit de handleiding: Daikin geeft voor koelen en drogen een binnenvochtigheid tot 80%, Mitsubishi Electric vraagt de unit niet langer dan 4 uur te laten werken bij 80% of meer of met open buitendeuren of ramen. | Ramen en buitendeuren dicht houden tijdens het koelen. |
| Condensatie op de unit of de koudemiddelleidingen (Daikin FTXM-R), of een afvoer die niet goed geïnstalleerd of aangesloten is (Mitsubishi Electric MSZ-AY, Daikin RXM-A). | Laten nakijken door je installateur. |
| Een beschermingsmiddel dat op de vloer is aangebracht: bestanddelen kunnen zich binnenin de unit hechten, met waterlekkage of condensspatten als gevolg (Mitsubishi Electric MSZ-AY). | De airco niet gebruiken nadat zo'n middel is aangebracht. |
De binnenkant van de unit reinig je nooit zelf: volgens Mitsubishi Electric kunnen ongeschikte reinigingsmiddelen kunststof onderdelen beschadigen, waardoor er water kan lekken. Hoe je de filters reinigt, lees je bij airco onderhoud. Geef je installateur de symptomen door, de volledige modelnaam (met het fabricagenummer als dat kan) en de installatiedatum, zoals Daikin aanraadt. Koelt je airco ook niet meer of toont hij een foutcode, lees dan de pagina over airco storingen.
De afvoer van een split-airco legt de installateur aan. In de installatiehandleiding van de Daikin FTXM-A staan deze regels voor de afvoer van de binnenunit:
Lekt een nieuwe airco, dan noemt de Daikin-handleiding voor de RXM-A-buitenunits twee oorzaken: een onvolledige thermische isolatie van de leidingen of van de afvoerverlengslang binnenshuis, en een slecht aangesloten afvoer. Dat zijn punten voor de installateur. Een borrelend geluid verklaart Mitsubishi Electric zo: als een afzuiging of ventilator aanslaat, kan er buitenlucht via de afvoerslang aangezogen worden, waardoor water in de slang naar buiten spuit.
Ook de buitenunit maakt water. Voor de RXM-A vraagt Daikin de installateur om na te gaan of het condenswater goed weg kan, de unit op een sokkel te zetten zodat zich geen ijs kan ophopen, en te vermijden dat het water over het voetpad loopt, zodat dat bij vriesweer niet glad wordt.
Wat er met het condenswater van een mobiele airco gebeurt, verschilt per toestel. Twee voorbeelden uit de handleidingen:
| De'Longhi Pinguino | Eurom PAC 12.2 en 14.2 | |
|---|---|---|
| Bij koelen | Een automatische verdampingsfunctie verwijdert de condens. | Het water verdampt grotendeels; de rest komt in het waterreservoir. |
| Reservoir vol | Het display toont "High Level" (interne bak vol): ledig de interne veiligheidsbak zoals bij de handelingen aan het einde van het seizoen. | Het toestel stopt en het lampje "watertank vol" brandt, of het display toont E2. Stekker uit, dopje van het aftappunt losdraaien, het water in een putje of bak laten lopen, dopje terug vastdraaien. |
| Ontvochtigen | De luchtafvoerslang moet aangesloten zijn, zodat het vocht naar buiten kan. | Eurom raadt een slang op de continue waterafvoer aan, naar een lager gelegen afvoer. Die slang mag niet omhoog lopen. |
| Einde seizoen | Dop van de afvoerslang losdraaien, het water in een bak laten lopen, dop terugplaatsen, filter reinigen en laten drogen. | Water volledig laten weglopen, enkele uren in de ventilatorstand laten draaien zodat het toestel vanbinnen droog is, filter reinigen. |
Lekt er water uit een mobiele airco, schakel hem dan uit en trek de stekker uit, zoals Eurom vraagt voor elk onderhoud. Kijk na of het reservoir vol is en of het dopje van het aftappunt goed terugzit. Kijk ook de luchtafvoerslang na: knikken of bochten zorgen volgens Eurom voor een opeenhoping van vochtige lucht, wat lekkage, oververhitting of uitschakeling kan veroorzaken. Houd die slang zo kort mogelijk en verleng ze niet met een eigen slang.
Lost dat het niet op, herstel het toestel dan niet zelf: Eurom vraagt een reparatie door een gekwalificeerde elektrotechnicus. Aan het koudemiddel kom je ook bij een mobiele airco niet. De'Longhi laat het vullen en terugwinnen van koudemiddel enkel over aan een servicecentrum dat de fabrikant erkent, en Eurom waarschuwt dat het koudemiddel R290 brandbaar is en dat je het koelcircuit nooit mag doorboren. Meer lees je bij mobiele airco.
Water onder de buitenunit hoort bij de werking. In de handleiding van zijn SLZ-M-plafondcassette rekent Mitsubishi Electric het tot de verschijnselen waarbij het apparaat normaal functioneert: bij koelen kan er water van de koelleidingen en hun verbindingen druppelen, bij verwarmen van de warmtewisselaar, en bij het ontdooien kan er waterdamp vrijkomen.
Ook ijs komt in de handleidingen aan bod. Bij verwarmen kan er volgens Daikin ijs op de buitenunit vormen, waardoor het verwarmingsvermogen daalt. Het systeem schakelt dan zelf over op ontdooien, en de binnenunit blaast intussen geen warme lucht uit. Hoor je daarbij een stromend geluid, wacht dan 4 tot 12 minuten. Mitsubishi Electric schrijft dat er ijs kan ontstaan bij een lage buitentemperatuur en een hoge luchtvochtigheid, en dat het toestel na ongeveer 10 minuten ontdooien normaal hoort te werken. Het smeltende ijs drupt dan naar beneden (Mitsubishi Electric MLZ-KP). Witte rook na het ontdooien is volgens Daikin geen storing: het is vocht van het ontdooien dat als stoom wordt uitgeblazen.
Versnel het ontdooien niet zelf: Daikin en Mitsubishi Electric verbieden andere middelen dan die de fabrikant aanraadt. Werkt het toestel na het ontdooien nog altijd niet zoals het hoort, gebruik het dan niet verder en raadpleeg je leverancier, zoals Mitsubishi Electric vraagt.
Bij een split-airco verbindt een dunne leiding de binnen- en buitenunit, en daarin circuleert het koudemiddel. Een vakman vult die leiding (Test-Aankoop). In de installatiehandleiding van de Daikin RXM-A staat wanneer er koudemiddel bij moet. De buitenunit is in de fabriek gevuld, en er komt extra koudemiddel bij als de totale leidinglengte langer is dan de voorgeschreven lengte. Volledig opnieuw vullen gebeurt bijvoorbeeld na een lek of als het systeem verplaatst wordt, en pas als al het koudemiddel verwijderd is en de leidingen gecontroleerd zijn met een lektest en vacuümdrogen.
Daikin waarschuwt de installateur dat er alleen koudemiddel bijgevuld mag worden na een lektest en vacuümdrogen: komt er zuurstof in de compressor terwijl die werkt, dan kan die zelf ontbranden en ontploffen. Meer bijvullen dan de voorgeschreven hoeveelheid kan de compressor beschadigen.
Het koudemiddel lekt normaal niet, schrijven Daikin en Mitsubishi Electric. Koelt of verwarmt je airco niet meer, dan kan dat volgens Mitsubishi Electric betekenen dat er koudemiddel lekt, en bij de foutcodes van de Daikin FTXM-R staat er een voor "te weinig koelmiddel". In de Vlaamse milieuregels wordt het lekverlies van installaties met 5 ton CO2-equivalent of meer berekend uit de hoeveelheid koudemiddel die wordt bijgevuld (VEKA).
Vermoed je een lek van het koudemiddel, volg dan de handleidingen:
Vlaanderen (stand op 8 oktober 2026). Volgens Vlaanderen.be mogen de installatie, het onderhoud, de reparatie en de buitendienststelling van stationaire koelinstallaties met F-gassen (gefluoreerde broeikasgassen), airco's inbegrepen, alleen gebeuren door een erkende koeltechnicus van een erkend koeltechnisch bedrijf. De controle op lekkages en het terugwinnen van koudemiddel doet een erkende koeltechnicus. Vlaanderen.be publiceert een overzichtslijst met erkende koeltechnici. R32, het koudemiddel van de Daikin FTXM-R en de Mitsubishi Electric MSZ-AY, bevat volgens Daikin gefluoreerde broeikasgassen.
Volgens het VEKA (Vlaams Energie- en Klimaatagentschap) moet bij alle koelinstallaties, airco's inbegrepen, een vastgestelde lekkage onmiddellijk hersteld worden, gevolgd door een nieuwe controle op lekdichtheid. Voor installaties met 5 ton CO2-equivalent of meer is het strenger: nieuw koudemiddel mag pas bijgevuld worden nadat het defect verholpen is en een bevoegd koeltechnicus de lekdichtheid gecontroleerd heeft, en binnen de maand na de herstelling volgt een nieuwe controle. Met R32 ligt die grens volgens de tabel van het VEKA op 7,4 kg koudemiddel. Hoeveel er in je toestel hoort, staat volgens Daikin op het naamplaatje of het label met de koelmiddelvulling.
Europa. De F-gassenverordening (EU) 2024/573 trad volgens het VEKA op 11 maart 2024 in werking en geldt rechtstreeks, zonder omzetting in nationale wetgeving. Volgens artikel 4 moet een toestel met een vastgestelde lekkage zonder onnodige vertraging gerepareerd worden. Volgens artikel 11 mogen alleen gecertificeerde personen, of bedrijven met gecertificeerd personeel, F-gassen kopen om een toestel te installeren, te onderhouden of te herstellen, en verkopers mogen ze alleen aan hen verkopen. Wanneer een periodieke lekcontrole verplicht is, lees je bij airco onderhoud.
Brussel en Wallonië. In het Brussels Gewest moet volgens Leefmilieu Brussel elk koeltechnisch bedrijf geregistreerd zijn (pagina van 28 september 2020, nagekeken op 8 oktober 2026). In Wallonië hebben technici die werken aan installaties met gefluoreerde gassen een Europees certificaat nodig, dat het Agence wallonne de l'Air et du Climat (AwAC) toekent (pagina bijgewerkt op 27 mei 2026, nagekeken op 8 oktober 2026).
Gaat het om de airco van je auto? Voor klimaatregelingsapparatuur in motorvoertuigen houdt Vlaanderen een aparte lijst van erkende technici bij. Deze pagina gaat over airco's in een woning. Hoe je een erkende koeltechnicus vindt, lees je bij een airco installateur kiezen.
Bedragen staan hier niet: we vonden geen gedateerde, toegelaten bron met prijzen voor koudemiddel bijvullen of een lekherstelling aan een airco in België. Wat de prijs bepaalt, volgt wel uit de handleidingen en de regels.
| Wat meetelt | Waarom |
|---|---|
| Het lek opsporen en herstellen | Een vastgestelde lekkage moet onmiddellijk hersteld worden, gevolgd door een nieuwe controle op lekdichtheid (VEKA). |
| Lektest en vacuümdrogen | Volgens Daikin mag er pas koudemiddel bij na een lektest en vacuümdrogen. |
| De hoeveelheid koudemiddel | Of en hoeveel extra koudemiddel nodig is, hangt volgens Daikin af van de leidingmaten en -lengtes. |
| Het soort koudemiddel | Volgens het VEKA zullen er steeds minder HFK-koelmiddelen op de markt zijn en zal hun kostprijs nog stijgen. R32 staat als HFK-32 in bijlage I van de F-gassenverordening. |
| Een nieuwe lekcontrole | Moet het toestel op lekken gecontroleerd worden, dan volgt na de reparatie een controle, uiterlijk binnen een maand (artikel 4). |
Krijg je een voorstel om "even bij te vullen", vraag dan wat er met het lek gebeurt, of de technicus op de Vlaamse lijst van erkende koeltechnici staat en welk koudemiddel en hoeveel kg er bijkomt. Vergelijk offertes die hetzelfde werk omvatten: lek opsporen, herstelling, lektest en vacuümdrogen, bijvullen en de nieuwe controle op lekdichtheid.
Water uit de airco is iets anders dan vochtplekken, schimmel of veel condens op ramen en muren. Dat laatste zijn volgens het Departement Zorg van de Vlaamse overheid tekenen dat er te veel vocht in huis zit. Het Departement raadt aan bouwtechnische problemen te herstellen, zoals koudebruggen, enkele beglazing of een lek in de waterleiding, en zegt: pak altijd de bron van het vocht aan, want anders blijft de schimmel terugkomen. Wat een airco wel en niet doet met de luchtvochtigheid, lees je bij ontvochtigen met een airco.
Deze pagina steunt op de volgende openbare bronnen.
Vraag een herstelling aan en beschrijf wat je ziet: waar het water vandaan komt, eventuele foutcodes en het merk en model van je toestel.
