Vermogen airco berekenen: hoeveel kW of BTU heb je nodig?

Het vermogen van een airco is het koelvermogen in kilowatt (kW): hoeveel warmte het toestel per uur uit een ruimte kan halen. Dat is iets anders dan het elektrisch vermogen dat het toestel uit het net neemt. Test-Aankoop waarschuwt uitdrukkelijk om die twee niet te verwarren.

Groter is niet vanzelf beter. Een te klein toestel moet volgens Daikin constant draaien, waardoor de energiefactuur stijgt en de levensduur afneemt. Een te groot toestel gaat onnodig aan en uit, met meer lawaai, snellere slijtage en een slechte regeling van de luchtvochtigheid. Het doel is een vermogen dat bij de ruimte past.

Kijk ook naar de warmte die binnenkomt. Volgens Buildwise komt oververhitting meestal door zonnewarmte die door de ramen binnendringt, en zijn buitenzonwering en rolluiken het doeltreffendst, vooral voor ramen op het zuiden of westen. Op woningpas.vlaanderen.be (geraadpleegd op 7 oktober 2026) staat dat airconditioning in de zomer de elektriciteitsfactuur fel kan doen stijgen en daarom een af te raden manier is om oververhitting tegen te gaan. Hoeveel zonnewarmte meetelt, zie je in de rekenregel van Test-Aankoop verderop: elke m² glas op de zonnekant telt daar voor 300 W.

De calculator volgt de richtwaarden die Daikin België publiceert in een artikel van 29 juli 2021 en in zijn gids over de grootte van een airco. Daikin noemt zo'n berekening zelf een benadering. De stappen:

1. Oppervlakte: de lengte maal de breedte van de ruimte, in m².
2. Staat van de woning: 80 W per m² voor nieuwbouw, 100 W per m² voor een gerenoveerd gebouw en 125 W per m² voor een oud, niet-gerenoveerd gebouw. Hoe beter een woning geïsoleerd is, hoe minder warmte er binnenkomt.
3. Plafondhoogte: de meeste dimensioneringsregels gaan volgens Daikin uit van een plafond van 2,4 m. Bij een plafond van 3 m heeft de ruimte 25% meer volume en dus meer koelvermogen nodig. De calculator verhoogt het vermogen in dezelfde verhouding als het volume. Het artikel met 80, 100 en 125 W per m² noemt zelf geen plafondhoogte; de calculator neemt daarvoor de 2,4 m uit de gids van Daikin als referentie. Bij een plafond lager dan 2,4 m rekenen we niet terug.
4. Grote ramen op het zuiden of westen: volgens Daikin vaak 10 tot 20% extra.
5. Keuken: ovens, kookplaten en toestellen geven extra warmte, volgens Daikin vaak 10 tot 20% meer dan een woonkamer van dezelfde grootte.
6. Personen: ongeveer 0,18 kW per persoon boven de twee.

Geldt er een toeslag van 10 tot 20%, dan toont de calculator een bereik in plaats van één getal. Een thuiskantoor met meerdere computers of een mediaruimte met elektronica heeft volgens Daikin ook extra koeling nodig, maar de bron geeft daar geen getal voor. Vermeld het dan aan de installateur.

Een voorbeeld: een gerenoveerde woonkamer van 30 m² met een plafond van 2,5 m, grote ramen op het westen en meestal vier personen. De basis is 30 maal 100 W, of 3.000 W. Het hogere plafond maakt daar 3.125 W van. De ramen tellen 10 tot 20% bij: ongeveer 3.440 tot 3.750 W. De twee personen boven de twee tellen samen 360 W. De uitkomst ligt tussen 3,8 en 4,1 kW, of ongeveer 13.000 tot 14.000 BTU/h.

Ter controle: volgens Daikin heeft een woonkamer van 30 m² in een gematigd klimaat zoals België misschien maar 3 kW nodig. Zonder toeslag voor plafond, zon en personen geeft de calculator voor een gerenoveerde kamer van die grootte ook 3,0 kW.

Test-Aankoop gebruikt een grove vuistregel die van het volume vertrekt: 45 W koelvermogen per m³, plus 300 W per m² glas dat op de zonnekant gericht is. De calculator toont die uitkomst als tweede getal, ter controle. Dit zijn de voorbeelden van Test-Aankoop:

De twee regels geven niet altijd hetzelfde. Voor de woonkamer uit het voorbeeld hierboven, met 4 m² glas op de zonnekant, komt Test-Aankoop op 4,6 kW (75 m³ maal 45 W, plus 4 maal 300 W), tegenover 3,8 tot 4,1 kW met de richtwaarden van Daikin. In de regel van Test-Aankoop telt elke m² zonnig glas evenveel als bijna 7 m³ ruimte, en de staat van de woning speelt er geen rol in. Ter vergelijking: de keuzehulp van Panasonic voor België zet een oppervlakte om met 0,112 kW per m² en kiest dan het eerstvolgende vermogen uit de reeks 1,6, 2, 2,5, 3,5, 4,2, 5, 6 en 7,1 kW. Die reeks gebruikt ook de calculator: hij verwijst naar toestellen tot het eerstvolgende vermogen uit die reeks dat minstens even hoog is als de bovengrens van je uitkomst.

Wij nemen de richtwaarden van Daikin als hoofdresultaat, omdat die als enige van deze drie rekening houden met de staat van de woning, met een keuken en met het aantal personen. Ligt de uitkomst van Test-Aankoop duidelijk hoger, dan komt dat door het glas op de zonnekant of doordat die regel geen onderscheid maakt tussen nieuwbouw en een oude woning. Heb je veel glas op de zonnekant, bekijk dan eerst buitenzonwering en laat een installateur de koellast berekenen.

Met dezelfde richtwaarden van Daikin kan je ook omgekeerd rekenen: welke oppervlakte past bij een bepaald koelvermogen? De tabel geldt voor een plafond van 2,4 m, zonder toeslag voor zon, keuken of personen. De BTU-waarden zijn afgerond.

Daikin noemt zelf ongeveer 2 kW voor een kleine slaapkamer van 20 m², ongeveer 3,5 kW voor een woonkamer van 35 m² en ongeveer 4 kW voor een open woonkamer met keuken van 40 m², telkens met een plafond van 2,4 m. In een open ruimte van 50 m² kan volgens Daikin één toestel van 5 kW volstaan. In een woning met meerdere kamers geven afzonderlijke kleinere toestellen volgens dezelfde bron een beter rendement en een betere regeling van het comfort.

BTU/h staat voor British Thermal Unit per uur, een andere eenheid voor hetzelfde koelvermogen. Test-Aankoop merkt bij mobiele airco's op dat het vermogen vaak in BTU/h wordt uitgedrukt. Het Europese energielabel vermeldt het koelvermogen in kW (verordening 626/2011): bij een vaste airco de ontwerpbelasting voor koeling, bij een mobiele airco het nominaal vermogen voor koeling. Om BTU/h om te rekenen naar kW deel je volgens Test-Aankoop door 3412. Omgekeerd vermenigvuldig je kW met 3412.

• 9.000 BTU/h is ongeveer 2,6 kW.
• 12.000 BTU/h is ongeveer 3,5 kW.
• 18.000 BTU/h is ongeveer 5,3 kW.
• 1 kW komt overeen met 3.412 BTU/h.

12.000 BTU/h is ongeveer 3,5 kW. Met de richtwaarden van Daikin past dat bij ongeveer 35 m² in een gerenoveerde woning met een plafond van 2,4 m, zonder toeslag voor zon, keuken of personen. In de tabel van Test-Aankoop hoort 3,5 kW bij een woonkamer van 5 bij 4 meter met 4 m² glas op de zonnekant. Kijk bij een mobiele airco naar het kW-getal op het energielabel. Test-Aankoop zag in zijn tests dat sommige toestellen het geadverteerde maximale vermogen niet haalden: gemiddeld lag het ongeveer 5% lager, in sommige gevallen zelfs 20%.

Het koelvermogen van mobiele airco's ligt volgens Test-Aankoop en Daikin tussen 2 en 3,5 kW. Voor 50 m² met een plafond van 2,5 m geven de richtwaarden van Daikin 4,2 kW (nieuwbouw), 5,2 kW (gerenoveerd) of 6,5 kW (oud, niet gerenoveerd). De regel van Test-Aankoop komt zonder zonnig glas al op 5,6 kW. Beide liggen boven wat een mobiele airco levert. Test-Aankoop schrijft ook dat een mobiele airco ontworpen is om één kamer te koelen, en dat een hogere buitentemperatuur de prestaties van mobiele airco's nog verder verlaagt. Volgens Daikin hebben mobiele airco's vooral nut voor tijdelijke installaties of ruimtes kleiner dan 10 m².

Mobiele airco's staan niet in de Airco Database: hun energielabel vermeldt een EER en geen SEER. Meer over deze toestellen lees je op de pagina over mobiele airco's.

Een calculator geeft een richtwaarde. Daikin raadt aan om het exacte vermogen door een professional te laten berekenen: opgeleide installateurs kunnen alle factoren beoordelen en een gedetailleerde warmtelastberekening maken. Ook Test-Aankoop schrijft dat de vakman die een vaste airco installeert een nauwkeurige berekening kan maken. Een vuistregel houdt bijvoorbeeld geen rekening met de warmte van toestellen die in gebruik zijn, met de warme lucht die binnenkomt door luchtverversing of met de warmte die door de muren binnendringt.

Laat zeker rekenen in deze gevallen:

• Je wil de airco ook gebruiken om te verwarmen. Dan bepaalt het warmteverlies van de ruimte het vermogen. Volgens Buildwise mogen waarden per m² of per m³ niet gebruikt worden om een verwarming te dimensioneren, enkel om te controleren of een berekening in de juiste orde van grootte ligt. Als referentiemethode beveelt Buildwise de norm NBN EN 12831-1 of de Belgische nationale bijlage daarbij aan.
• De twee rekenregels liggen ver uit elkaar, bijvoorbeeld door veel glas op de zonnekant.
• Je wil meerdere kamers koelen. Volgens Daikin heeft één groot toestel vaak moeite om verderop gelegen ruimtes gelijkmatig te koelen.

Heb je een EPB- of EPC-verslag, dan kan het nauwkeuriger. De vereenvoudigde koellastberekening uit het project Koeling 2.0 op duurzamekoeling.be, een site van Thomas More waar Buildwise naar verwijst, gebruikt gegevens uit zo'n verslag: de verliesoppervlakte, het beschermde volume en de gemiddelde U-waarde. Ze houdt ook rekening met het type beglazing, de zonwering en de oriëntatie van de ramen. Ook die berekening noemt zichzelf louter indicatief.

Het koelvermogen zegt nog niet hoeveel stroom een airco verbruikt. Dat hangt ook af van het rendement en van het aantal uren dat het toestel draait. De SEER geeft het rendement over een heel koelseizoen: hoe hoger, hoe beter. Twee toestellen met hetzelfde vermogen kunnen dus een verschillend verbruik hebben. Met de verbruiksberekening schat je het jaarverbruik op basis van het vermogen en de SEER of SCOP van het energielabel.

Deze pagina steunt op de volgende openbare bronnen.

• Daikin België, Welk vermogen kies je het best voor een airco? (29 juli 2021)
• Daikin België, Hoe groot moet mijn airco zijn? Een stapsgewijze gids
• Daikin België, Airco's voor kleine ruimtes
• Daikin België, Mobiele of vaste airco
• Test-Aankoop, Vaste airco: hoe kiezen?
• Test-Aankoop, Mobiele airco: hoe kiezen?
• Test-Aankoop, Vaste of mobiele airco: wat is het doeltreffendst?
• Panasonic België, keuzehulp multisplit
• Buildwise, Warmteverlies en warmtebelasting
• Buildwise, Actieve koeling
• Buildwise, Oververhitting in gebouwen tegengaan
• Woningpas (woningpas.vlaanderen.be), Vermijden van oververhitting (geraadpleegd op 7 oktober 2026)
• Thomas More, Koeling 2.0: vereenvoudigde koellastberekening
• Thomas More, Handleiding koellastberekening (pdf)
• Gedelegeerde verordening (EU) nr. 626/2011, energie-etikettering van airconditioners (bijlage III, punt 5.3)