Binnenklimaat · droogstand en luchtvochtigheid
Een airco haalt bij het koelen water uit de kamerlucht, en de toestellen van Daikin en Mitsubishi Electric op deze pagina hebben ook een aparte droogstand. Hier lees je wat de handleidingen daarover zeggen, welke luchtvochtigheid het Departement Zorg aanraadt en waarom je bij vochtplekken of schimmel eerst de oorzaak aanpakt.
Kort antwoord
Ja, binnen grenzen. Bij koelen en in de droogstand condenseert water in het toestel, en dat water loopt weg via een afvoer. Daikin en Mitsubishi Electric beschrijven de droogstand als de stand die de vochtigheid in de kamer verlaagt. Het Departement Zorg noemt 30 tot 70% luchtvochtigheid ideaal van mei tot september, en 40 tot 60% van oktober tot april. Een bouwkundig vochtprobleem of schimmel los je met een airco niet op: pak eerst de oorzaak aan.
Een mobiele airco zuigt kamerlucht aan, koelt en ontvochtigt ze, en stuurt ze terug de kamer in (Test-Aankoop). De Nederlandstalige handleiding van de Mitsubishi Electric MSZ-AY spreekt van condensatie van water in de airconditioner. Het is hetzelfde verschijnsel als bij een koude muur: waterdamp die zich tegen een koud oppervlak omzet in water, heet condensatie (Woningpas).
Waar dat water heen gaat, verschilt per toestel:
Lekt er water uit de unit, stop het toestel dan. Volgens Daikin mag alleen een erkend servicetechnicus het systeem herstellen.
Bij de toestellen in deze handleidingen (Daikin FTXM-A en FTXM-R, Mitsubishi Electric MSZ-AY en MSZ-LN) kies je met de afstandsbediening tussen automatisch, koelen, drogen, verwarmen en ventilator. Bij Mitsubishi Electric heet de droogstand DRY of DROGEN. Daikin vermeldt dat koelen en drogen niet beschikbaar zijn op de versie voor alleen verwarmen.
| Daikin FTXM-A | Mitsubishi Electric | |
|---|---|---|
| Wat de droogstand doet | "Het systeem verlaagt de vochtigheid in een kamer." | Ontvochtigt de kamer; de kamer kan daarbij iets afkoelen (Engelstalige handleiding MSZ-LN) |
| Temperatuur instellen | Kan niet in de droogstand | Kan niet in de droogstand (MSZ-LN) |
| Luchtstroom | De snelheid kan je in de droogstand niet instellen | Niet vermeld |
| Kamertemperatuur | Productpagina: het droogprogramma "vermindert de luchtvochtigheid zonder variaties in kamertemperatuur" | De kamer kan iets afkoelen (MSZ-LN) |
| Grenzen | Koelen en drogen: binnenvochtigheid tot 80%, binnentemperatuur vanaf 17 of 18 °C, naargelang de buitenunit | Niet langer dan 4 uur laten werken bij een relatieve luchtvochtigheid van 80% of meer, of met open buitendeuren of ramen (MSZ-AY) |
| Na gebruik | Niet vermeld | Na koelen of drogen de ventilatorstand gebruiken om de binnenkant van de binnenunit te drogen (MSZ-LN) |
De twee merken beschrijven het effect op de kamertemperatuur dus anders. Kijk voor je eigen toestel in de handleiding. Buiten het werkingsgebied kan volgens Daikin een beveiliging het systeem stilleggen, en kunnen condensatie en druppelend water voorkomen.
Het Departement Zorg van de Vlaamse overheid noemt als ideale waarden in huis een temperatuur van minstens 15 °C en een luchtvochtigheid tussen 40% en 60% van oktober tot april, en tussen 30% en 70% van mei tot september.
Ontvochtig dus niet verder dan nodig, en meet eerst hoe vochtig het binnen is. Volgens Milieu Centraal (Nederland) voelt vochtige lucht warmer aan, omdat je lichaam zijn warmte minder makkelijk kwijt kan. Een airco in de droogstand kan het binnenklimaat bij warm weer dus beïnvloeden. Een luchtkoeler doet het omgekeerde: die koelt door water te verdampen, waardoor de lucht vochtiger wordt (Milieu Centraal).
Vochtplekken, schimmel of te veel condens op ramen en muren zijn volgens het Departement Zorg tekenen dat er te veel vocht in huis zit. Het advies is duidelijk: pak altijd de bron van het vocht aan, want anders blijft de schimmel terugkomen. Het Departement Zorg noemt bouwtechnische problemen die je moet herstellen: constructiefouten zoals koudebruggen, verouderde materialen of technieken zoals enkele beglazing of buitenmuren zonder spouw, en defecten zoals een lek in de waterleiding of een kapotte dakgoot. Een airco haalt vocht uit de kamerlucht, maar herstelt geen lek, geen muur en geen dak.
Woningpas, de woningkwaliteitswijzer van de Vlaamse overheid, onderscheidt vier soorten vochtproblemen:
| Soort vocht | Waarnemingen die erop kunnen wijzen | Aanpak volgens Woningpas |
|---|---|---|
| Opstijgend vocht | Een vochtige muurvoet tot maximaal ongeveer 1,20 m hoogte, witachtige zouten op de muren | Ingrijpende maatregelen, zoals een waterdichtingslaag inslijpen of waterwerende producten inspuiten; daar komt een gespecialiseerd bedrijf aan te pas |
| Doorslaand vocht | Nat en loskomend behang of pleisterwerk aan de binnenkant van een buitenmuur, vooral bij gevels op het zuiden en het westen | Een expert oordeelt over de juiste oorzaak; de buitenmuur kan bijvoorbeeld bekleed worden met een gevelbekleding |
| Insijpelend vocht | Kringvormige vlekken of verkleuring van de bepleistering, water dat binnendringt | De plek waar het water binnendringt waterdicht maken; kapotte leidingen zo snel mogelijk vervangen |
| Condenserend vocht | Schimmelgroei, nat loskomend behangpapier, schade aan pleisterwerk, vooral op koudebruggen, in hoeken en aan de zijkanten van ramen | (Extra) isoleren, verwarmen of ventileren; een expert, architect of aannemer kan advies geven |
Milieu Centraal zegt over schimmel hetzelfde: zie je veel schimmel op meerdere plekken of komt die snel terug, dan is er vaak een onderliggende bouwkundige oorzaak, zoals een lekkage of onvoldoende ventilatiemogelijkheden. Schakel dan deskundige hulp in als je de oorzaak niet kent.
Ook de fabrikanten zetten grenzen aan het gebruik in heel vochtige lucht. Mitsubishi Electric vraagt in de handleiding van de MSZ-AY om het toestel niet langer dan 4 uur te laten werken bij een relatieve luchtvochtigheid van 80% of meer, of met open buitendeuren of ramen. Het water dat dan in het toestel condenseert, kan naar beneden druppelen en kan leiden tot de groei van schimmels. De'Longhi vraagt om de mobiele Pinguino nooit in zeer vochtige omgevingen te gebruiken, zoals wasruimtes.
Een luchtontvochtiger verwijdert vocht uit de lucht zonder de lucht te verversen, en verzamelt het water in een reservoir of loost het via een pijp in het riool (Test-Aankoop). Dit zeggen de bronnen over beide toestellen:
| Airco in de droogstand | Luchtontvochtiger | |
|---|---|---|
| Wat het doet | Verlaagt de vochtigheid in een kamer (Daikin) | Verwijdert vocht uit de lucht zonder ze te verversen (Test-Aankoop) |
| Waar het water heen gaat | Split: via de afvoer van de binnenunit. Mobiel: deels met de afvoerlucht naar buiten, deels in een reservoir (Test-Aankoop) | In een reservoir of via een pijp in het riool (Test-Aankoop) |
| Grenzen | Binnenvochtigheid tot 80% (Daikin FTXM-A); niet langer dan 4 uur bij 80% of meer (Mitsubishi Electric MSZ-AY). Over het stroomverbruik in de droogstand zeggen de bronnen niets | Werkt alleen in een kleine, afgesloten ruimte waar geen nieuw vocht bijkomt, en verbruikt veel stroom (Milieu Centraal) |
| Lost het een vochtprobleem op? | Nee, pak altijd de bron van het vocht aan (Departement Zorg) | Nee, lost het echte vochtprobleem niet op en vervangt ventilatie niet (Milieu Centraal) |
Test-Aankoop ziet een ontvochtiger als een oplossing op korte termijn, bijvoorbeeld om muren te drogen nadat het vochtprobleem opgelost is. Volgens hun energie-expert kan je een draagbare airco die je al hebt of tijdelijk leent, ook als ontvochtiger gebruiken: er is geen garantie dat het water condenseert, maar als dat wel zo is, kan het een krachtige ontvochtiger zijn. Meer over die toestellen lees je bij mobiele airco.
Deze pagina steunt op de volgende openbare bronnen.
Filters reinigen, signalen dat er iets mis is en wat een koeltechnicus doet.
