Stille airco: zo vergelijk je het geluid binnen en buiten

Volgens verordening (EU) nr. 626/2011 vermeldt het energielabel van een airco het geluidsniveau van de binnen- en de buitenunit in dB(A), afgerond op een geheel getal. Het gaat om het A-gewogen geluidsvermogensniveau, gemeten onder nominale standaardomstandigheden voor koeling. De code van goede praktijk van het Departement Omgeving (september 2024) legt het verschil met geluidsdruk uit:

• Geluidsvermogen is de hoeveelheid geluid die een toestel zelf produceert, onder een bepaalde werkingsconditie. Waar het toestel staat, speelt daarbij geen rol.
• Geluidsdruk is het geluid van het toestel op een bepaalde plaats, en dat ervaren je oren. Hoe groter de afstand en hoe meer afscherming, hoe lager de geluidsdruk.

Sommige fabrikanten vermelden ook een geluidsdruk. Volgens het Departement Omgeving staat de afstand daarbij niet in de technische fiche, en gaat het dan meestal om 1 meter van het toestel. Bij Daikin en Mitsubishi Electric gaat het bovendien om de laagste waarde voor een hele reeks ("tot slechts", "vanaf"), en die hangt volgens Daikin af van de bedrijfsomstandigheden. Mitsubishi Electric vermeldt wel waar het meet: op 1 m voor en 0,8 m onder de unit, in koeling. Zo lopen de getallen ver uiteen:

Vergelijk dus geluidsvermogen met geluidsvermogen, en geluidsdruk enkel met geluidsdruk op dezelfde afstand en onder dezelfde omstandigheden. Volgens de code meet niet elke fabrikant onder dezelfde omstandigheden; binnen één merk kan je de types wel onderling vergelijken. Het geluidsvermogen van een toestel vind je in EPREL, de Europese databank voor energielabels, zoals in de tabel hierboven.

Nog een getal dat je tegenkomt: volgens het Nederlandse Milieu Centraal kan het geluid van heel stille binnenunits teruggaan tot ongeveer 20 dB, net hoorbaar, zoals het ruisen van boomblaadjes. Milieu Centraal zegt er niet bij of dat een geluidsdruk of een geluidsvermogen is. Leg het dus niet naast het getal op het label.

De Airco Database toont actuele airco's met een SEER (het seizoensrendement bij koelen) uit EPREL, van veertien merken en tot en met 12 kW koelvermogen. Bij de 5.230 single-split-registraties, met één binnenunit, is dit de spreiding van het geluidsvermogen van de binnenunit bij koelen, op 8 oktober 2026. Het 10e percentiel betekent dat ongeveer 10% van de registraties op die waarde of lager zit.

Ter vergelijking de Europese bovengrenzen. Volgens de leidraad van het Departement Omgeving mogen sinds 1 januari 2013 in de EU enkel nog airco's in de handel komen die deze geluidsvermogens niet overschrijden (Ecodesignregels):

Het gaat om minimumeisen, en volgens de leidraad zijn sommige airco's stiller dan wat maximaal toegelaten is. Voldoet een toestel aan die eisen, dan betekent dat volgens de leidraad niet automatisch dat het geen hinder geeft, voor jezelf of voor je buren. Zoek je een airco voor een slaapkamer, lees dan ook airco voor de slaapkamer, met het vermogen voor een kleine kamer en de plaats van de binnenunit.

Een split-airco bestaat uit een binnenunit en een buitenunit. Volgens Daikin bevat de buitenunit de compressor, de ventilator, de printplaat en de warmtewisselaar. Test-Aankoop noemt het het grote voordeel van een vaste airco dat de lawaaiige elementen in de buitenunit zitten, buiten het huis: als je het raam sluit, heb je weinig last van het geluid.

Bij een mobiele airco zit alle apparatuur in één toestel, ook de compressor, die Test-Aankoop het luidruchtigste onderdeel noemt. Bovendien moet er een raam open om de warme lucht af te voeren, waardoor ook geluid van buiten binnenkomt. Test-Aankoop schrijft dat een vaste airco stiller werkt dan mobiele toestellen. Ook Daikin, dat zelf split-airco's maakt, noemt mobiele airco's doorgaans luidruchtiger dan een vaste split.

Een vaste airco zonder buitenunit (een monoblock met twee luchtkanalen) staat volgens de Europese definitie in zijn geheel in de kamer, dus ook met de compressor. Geen buitenunit betekent volgens Test-Aankoop niet automatisch dat het stil is: buiten maken zulke toestellen vaak meer lawaai dan splits, wat buren kan storen. Meer daarover lees je bij airco zonder buitenunit.

Test-Aankoop mat bij zijn tests het geluid van mobiele airco's in drie standen: laag vermogen, normaal gebruik en vol vermogen. De meeste geteste toestellen kregen een slechte score voor geluid; sommige deden het iets beter dan andere. Een eigen ranglijst van de stilste mobiele airco geven we niet: we meten zelf geen geluid, en mobiele airco's met een slang staan niet in de Airco Database, omdat die enkel toestellen met een SEER bevat. Wat je wel kan doen:

• Vergelijk het geluidsvermogen op het label. Ook het label van een toestel met één luchtkanaal vermeldt het geluidsniveau in dB(A). De De'Longhi PAC N82ECO staat in EPREL als toestel met één luchtkanaal en heeft een geluidsvermogen van 63 dB(A). De Europese bovengrens voor zulke toestellen is 65 dB(A).
• Kijk naar een stille stand. Bij de De'Longhi uit de handleiding beperkt de functie SILENT, alleen in de stand airconditioning, het geluidsniveau tijdens de werking. Volgens Test-Aankoop hebben sommige toestellen een nachtmodus, waarbij de werking en het geluid geleidelijk verminderen.
• Bekijk ook een mobiele split. Midea beschrijft zijn PortaSplit als een toestel met een gekoppelde binnen- en buitenunit, dat op vrijwel elk raam past. EPREL vermeldt een geluidsvermogen van 59 dB(A) voor de binnenunit en 62 dB(A) voor de buitenunit, bij 3,5 kW koelvermogen. Omdat hij een SEER heeft, staat hij wel in de Airco Database.

Test-Aankoop ziet een mobiele airco als een optie om één kamer, zoals een slaapkamer, een paar uur per dag te koelen op de warmste dagen, als het geluid bij een open raam je niet veel stoort. Daikin noemt mobiele airco's vooral nuttig voor tijdelijke installaties of ruimtes kleiner dan 10 m². Meer over werking en verbruik lees je bij mobiele airco.

Een airco maakt niet altijd evenveel geluid. Volgens Milieu Centraal werkt een binnenunit die net inschakelt op maximaal vermogen en maakt hij dan flink geluid; schakelt hij terug, dan wordt hij een stuk stiller. Volgens Test-Aankoop kunnen binnenunits in een stille modus werken, op een lager vermogen en met een half volume. Twee voorbeelden van zulke standen:

• Daikin FTXM-A: volgens de productpagina verminderen de "Silent"-knoppen op de afstandsbediening het bedrijfsgeluid van de binnenunit met 3 dB(A), en dat van de buitenunit ook met 3 dB(A). Volgens de gebruiksaanwijzing beperkt de geluidsarme stand van de buitenunit de draaisnelheid van de compressor; draait die al traag, dan verlaagt de stand ze niet verder.
• Mitsubishi Electric MSZ-AY: volgens de productpagina worden in de nachtmodus de bedrijfsgeluiden gedempt, wordt de verlichting gedimd en werkt de buitenunit 3 dB(A) stiller.

De code van goede praktijk noemt een stille nachtmodus van de buitenunit een belangrijk pluspunt, omdat de richtwaarden 's nachts strenger zijn. In veel gevallen verlaagt zo'n stand het geluidsvermogen van de buitenunit met 5 dB of meer. De twee fabrikanten hierboven noemen 3 dB(A). Verlaagt een stille stand het geluidsvermogen met minder dan 5 dB, dan is volgens de code de richtwaarde voor de nacht bepalend bij de keuze van de buitenunit.

Ook de grootte van het toestel telt. Een installatie die te klein is, moet harder draaien, en dat geeft volgens de code veelal een hoger geluidsvermogen. Een te grote installatie springt regelmatig aan en uit, en het opstarten van een buitenunit geeft ook een hoger geluidsvermogen. Daikin schrijft dat een goed gedimensioneerd systeem stiller werkt. Reken het koelvermogen (in kilowatt, kW) voor je kamer uit met de vermogensberekening.

Bij airco's en luchtwarmtepompen is de ventilator van de buitenunit volgens de leidraad van het Departement Omgeving in veel gevallen de belangrijkste geluidsbron. Volgens de leidraad zijn er meer klachten en vragen over geluidsoverlast, zeker in warmere periodes wanneer mensen met open ramen slapen. De code van goede praktijk en de leidraad geven deze aandachtspunten:

• Plaats: zet de buitenunit best niet in de buurt van een slaapkamerraam van je eigen woning of van de woning van je buren (leidraad). Richt de uitblaasopening niet naar een terras, opengaande ramen of ramen met ventilatieroosters, en de ventilatie-uitlaat liefst niet naar de buren (code).
• Afstand: als vuistregel daalt de geluidsdruk met ongeveer 6 dB bij elke verdubbeling van de afstand tot één buitenunit. Is de geluidsdruk op 4 m bijvoorbeeld 40 dB, dan is hij op 8 m nog ongeveer 34 dB. Vlak bij de unit, op 1 tot 2 keer zijn afmeting, klopt die vuistregel niet.
• Muren en vloeren: harde oppervlakken weerkaatsen geluid. In een theoretische benadering van de code ligt de geluidsdruk bij een buitenunit tegen een gevel 3 dB hoger dan bij een unit op een harde bodem zonder obstakels in de buurt, en bij twee gevels, of een gevel en een afdak, 6 dB hoger. Gras absorbeert meer geluid dan betontegels.
• Afscherming: een wand zonder openingen en met een oppervlaktemassa van meer dan 10 kg/m², zoals een gemetste muur of betonplaten, kan de geluidsdruk aan de andere kant zo'n 5 dB(A) verlagen, en bij zeer goede afscherming tot 10 dB(A). Een haag of een houten scherm met openingen volstaat niet. Volgens Test-Aankoop kan een geluiddempende kast het geluid met 5 tot 9 dB(A) verminderen, op basis van tests van de Nederlandse Consumentenbond.
• Trillingen: plaats de buitenunit op een zo stabiel en zwaar mogelijke sokkel, met trillingsdempers die op het gewicht van de unit afgestemd zijn. Lichte daken en andere lichte constructies zijn volgens de code niet geschikt.
• Onderhoud: volgens Milieu Centraal maakt een buitenunit meer lawaai als er veel vuil in komt. Laat hem dus regelmatig schoonmaken.

Het geluidsvermogen van de buitenunit staat ook op het label. Bij een correct gedimensioneerde airco verschilt het bij normale werking weinig van die waarde, schrijft de code. Is dat niet zeker, dan raadt de code aan om te rekenen met het maximale geluidsvermogen uit de handleiding, of anders met een waarde die 5 dB hoger ligt dan die op het label. In de Airco Vergelijker zie je het geluidsvermogen van de buitenunit naast dat van de binnenunit.

Volgens de leidraad (versie maart 2026, geraadpleegd op 7 oktober 2026) gelden voor veel airco's bij woningen geen Vlaamse geluidsvoorwaarden. Vraag dan bij de omgevingsdienst van je gemeente naar lokale regels. Zijn die er ook niet, dan zijn de geluidsvoorwaarden uit de code van goede praktijk het streefdoel. Ook zonder specifieke regels mag je geen bovenmatige geluidshinder veroorzaken: de regels over burenhinder in het Burgerlijk Wetboek gelden in alle steden en gemeenten van België. Nachtrumoer stond tot 8 april 2026 in het Strafwetboek; volgens de leidraad neemt het nieuwe Strafwetboek dat niet meer op, en staat nachtrumoer vaak in het politiereglement van je gemeente. De code geeft deze richtwaarden voor de geluidsdruk van de buitenunit, aan de grens van de tuin of het terras van de buren (op 1,5 m hoogte) en aan hun opengaande ramen:

Klinkt het geluid tonaal, met een toon die eruit springt, dan telt de code 5 dB bij het gemeten geluidsdrukniveau. Heeft de buitenunit geen stille nachtmodus, dan mag hij volgens de code ook overdag hoogstens 40 dB(A) halen aan die grens. Onderzoek en bespreek de plaats van de buitenunit al in de offertefase, zoals de code aanraadt. Deze code en leidraad gaan over Vlaanderen; woon je in Brussel of Wallonië, vraag dan na welke regels daar gelden.

Deze pagina steunt op de volgende openbare bronnen.

• Gedelegeerde verordening (EU) nr. 626/2011, energie-etikettering van airconditioners (artikel 2, definitie geluidsvermogensniveau; bijlage III, etiketten)
• Departement Omgeving, Code van goede praktijk: geluid van buitenunits van residentiële lucht-lucht (airco) en lucht-water warmtepompen (september 2024)
• Departement Omgeving, leidraad Omgevingsaspecten bij warmtepompen en airco-installaties (laatste actualisatie maart 2026)
• Departement Omgeving, Bronvermogen versus richtwaarden
• EPREL, registratie 1907774 (Daikin FTXM20A2V1B / RXM20A5V1B)
• EPREL, registratie 1698365 (Mitsubishi Electric MSZ-AY15VGK / MUZ-AY15VG)
• EPREL, registratie 5317 (De'Longhi PAC N82ECO)
• EPREL, registratie 1917520 (Midea PortaSplit)
• Daikin België, productpagina wandmodel Perfera FTXM-A
• Daikin, gebruiksaanwijzing CTXM-A / FTXM20-50A (Nederlands)
• Daikin België, Lucht-lucht warmtepompen (wat is een airco buitenunit?)
• Daikin België, Hoe groot moet mijn airco zijn?
• Daikin België, Lucht-luchtwarmtepompen voor kleine ruimtes
• Mitsubishi Electric België, Standaard wandunits MSZ-AY
• De'Longhi België, productpagina mobiele airco Pinguino PACN82ECO
• De'Longhi, gebruiksaanwijzing mobiele airco Pinguino (Nederlands)
• Midea, persbericht over de PortaSplit
• Test-Aankoop, Hoe kies je een vaste airco?
• Test-Aankoop, Hoe kies je een mobiele airco?
• Test-Aankoop, Vaste of mobiele airco: wat is het doeltreffendst?
• Test-Aankoop, Wat zijn de beste airco's zonder buitenunit in onze test? (13 april 2026)
• Milieu Centraal (Nederland), Airco en ventilatoren
• Airco-goedkoop.be, eigen export van EPREL en publieke API van de Airco Database (stand 8 oktober 2026)